Notre Dame

Układ na planie krzyża, podniesioną nawę główną, transept oraz wieżę gotycką katedra odziedziczyła po romańskim, XI-wiecznym kościele. Jednak talenty budowniczych, wszechstronność zastosowania łuku ostrego, a także sklepienia krzyżowo-żebrowego umożliwiły gotykowi prześcignięcie poprzedników. Paryska Notre Dame (1163- ok. 1250) to niezwykła ilustracja wizji oraz osiągnięć średniowiecznego świata. Dążenie wzwyż wymagało istotnego rozwoju technik budowlanych. Chór, którego zwornik znajduje się na wysokości 33 m, był wyższy niż jakakolwiek wcześniejsza gotycka budowla. Kiedy zaczęto wznosić nawę główną, wysokość sklepienia podniosła się o kolejne 2 m, jednak system przypór przy bocznych nawach okazał się niewystarczający. Środek zapobiegawczy, jaki XIII-wieczni architekci zastosowali w tej sytuacji, zrodził ów charakterystyczny dla gotyckiej architektury element, mianowicie łuk przyporowy.